FEM

Interview met Joke Lunsing

Wie ben je en hoe zou je het werk wat je doet omschrijven?

Opgegroeid als dochter van een kleermaker, maakte draad en naald al vroeg deel uit van mijn leven. Als jong meisje leerde ik met de hand naaien en als student groeide mijn liefde voor concept, proces, vorm, kleur, materialen en technieken tijdens mijn opleiding.


Ik ontwikkelde, tijdens mijn carrière als designer, concepten voor onder andere kleding die over de hele wereld werden geproduceerd. Na meer dan 15 jaar begon mijn mentaliteit te veranderen; ik realiseerde me dat ik niet langer iets voor mezelf maakte en ik voelde me in conflict omdat de industrie waarin ik werkte vooral was gericht op het verdienen van veel geld en afhankelijk was van hele goedkope arbeid en enorme afstanden. In de periode daarna ben ik mij volledig gaan richten op het lesgeven bij CMD NHL Stenden, hierdoor werd ik als designer minder belangrijk maar dat vond ik toen nog niet erg.

In 2013 kwam mijn wereld op zijn kop te staan door een tumor. Gelukkig is de operatie om de tumor te verwijderen goed verlopen en heb ik mijn herstel als een kans ervaren. Tijdens mijn herstel nam ik het besluit om beter voor mezelf te zorgen, om mij meer te richten op mijn eigen artistieke behoeften. De kunstenaar-designer-maker in mij verlangde naar een herstart en er was geen weg terug. Ik wilde weer op een podium staan.

Zo werkte ik in 2015 werkte samen met anderen om een bijenkorf van 4,5 meter te maken, helemaal bedekt met vilt om bijen onder de aandacht te brengen. Het project was spraakmakend en dwong me in de schijnwerpers als maker. Dat was echt een nieuw begin.
Toen het project eindigde, ben ik gaan experimenteren met andere technieken en materialen. Ik was nieuwsgierig om meer te verkennen en om verder te bouwen op de fundamenten die in mijn kindertijd waren gelegd.

Mijn werk en mijn manier van vertellen zijn de laatste jaren verrijkt en een veel waarachtiger weergave geworden van wie ik op dit moment ben. Ik heb het gevoel dat mijn persoonlijke artistieke stem veel verfijnder is geworden door de jaren heen en ik ben nu niet meer bang om op een veel grotere schaal te werken. Op kleine en grote schaal werken past mij beide in deze.

Mijn ontdekkingsreis gaat door en ik leer bij elk werk dat ik maak weer iets nieuws, ik vertrouw mezelf en heb de creatieve moed die ik nodig heb om te staan voor wie ik ben.

“Ik ben een verhalenverteller.”

In mijn beeldend werk gaat het over verbinding. Vanuit nieuwsgierigheid maak ik contact met een onderwerp waardoor er vanzelf verhalen ontstaan die ik belangrijk vind om te vertellen. Ik voel en zie verhalen in het landschap, in het water en in de lucht. Dat zijn verhalen volgens een patroon; vloeibaar, chaotisch, persoonlijk, vrij en met elkaar verbonden binnen en buiten door mij vastgestelde kaders.  

Mijn werk gaat eigenlijk altijd over het vinden van balans en harmonie. Ook in relatie tot vrouw-man zijn, werk ik thema’s van harmonie en disharmonie uit in mijn werk. Door mijn werk formuleer ik antwoorden op de vragen die ik stel. Dat kan een maatschappelijk thema zijn zoals de bijen, milieuvervuiling of de rol van vrouwen in het algemeen. Ik vertel ogenschijnlijk luchtige verhalen maar wel altijd met een boodschap. 

Ik heb tegenwoordig niet altijd meer de behoefte om het hele verhaal erachter te vertellen omdat ik geen zin in verantwoording of discussies heb. Ik ben wat zuiniger op mijn energie geworden maar gelaagdheid in mijn werk is altijd aanwezig.

Op welke momenten voel jij je als vrouw extra sterk?

Ik leef niet alleen voor mijzelf en ik zoek altijd naar zin en betekenis in relatie tot een ander. Ik voel mij sterk om werkelijk mezelf te zijn door waar dan ook te luisteren naar mijn gevoel en trouw te blijven. Stil en luidruchtig tegelijkertijd op een manier die ook wel kwetsbaar wordt genoemd. Voor mij is dat sterk zijn in “het echt zijn” zonder dat ik dat wil of moet veranderen van mijzelf. Gewoon zijn zonder een oordeel is voor mij kracht. Als dat lukt voel ik mij extra sterk omdat ik dan niet hoef zijn wie ik niet wil zijn.

Ik voel mij sterk als ik mijn ervaringen kan ombuigen naar kracht en inspiratie voor mijzelf en vervolgens deze kan delen, daar waar nodig, met anderen door middel van mijn kleine of grote verhalen. Ik voel mij extra sterk als mijn ja van binnen een ja naar buiten wordt in mijn woord en daden en mijn nee, één op één, een nee is, wordt en blijft.

Hoe denk jij dat andere vrouwen geïnspireerd kunnen worden om een volgende stap in hun carrière te zetten?

Door het zien en voelen van en luisteren naar verhalen van andere vrouwen. Ik ben altijd op zoek naar inspirerende vrouwen die ook ouder kunnen zijn. Vrouwen met een krachtige voorbeeldfunctie tonen mij hoe ik het ook zou kunnen aanpakken in mijn leven en geven mij soms die handvatten die ik nodig heb om vervolgens de stappen te gaan zetten die nodig zijn om mijn eigen richting te bepalen. Met andere woorden ik zoek naar voorbeelden die vanuit inspiratie mede een richting aan mijn eigen leven kunnen geven. Vrouwen die niet bang zijn en durven zeggen dat het nooit te laat is om je leven te gaan leven zoals het jou het beste past. Leven vanuit je eigen talenten en niet die van een ander. Vrouwen die durven op te staan voor zichzelf en weten waar ze voor staan zonder een ander te verminken raken mij diep. 

Als vrouw krijg je die power niet altijd op een presenteerblaadje aangeboden. Vanuit ervaring weet ik dat veel vrouwen hard moeten knokken om te komen tot dat en daar waar ze willen zijn. Dat laat ook veerkracht en power zien maar de manier waarop vind ik niet altijd oké. Het gaat dan meestal om de achterstand die je moet overbruggen. Als vrouw voel ik die achterstand altijd en nog steeds.

En probeer jij hier ook aan bij te dragen?

Ik draag bij door mijn levenservaringen en verhalen te laten zien en te blijven vertellen aan een jongere generatie in mijn omgeving. Ik ben moeder, kunstenaar, designer, docent en wie weet word ik ook nog oma. Dat maakt dat ik hoe dan ook een bijdrage blijf leveren in dit leven, daar ben ik nog lang niet klaar mee. Ik vermoed dat er nog genoeg jonge mensen blijven komen die nieuwsgierig zijn naar mijn verhalen die ik te vertellen heb. Daar richt ik mij op en dat is wat mij energie geeft. Ik hoef de wereld niet zo nodig meer te veranderen maar inspireren tot gebruik van je werkelijke talenten zal ik tot op hoge leeftijd blijven doen. Ik zie nog te veel vrouwen die dat nodig hebben om te horen, trouwens mannen ook hoor. Zij durven hun eigen plek niet in te nemen door alle beelden die geprojecteerd worden waar ze niet aan kunnen voldoen. Hardnekkige beelden die je voortdurend laten twijfelen aan jezelf en elkaar. Die beelden wil ik graag doorbreken daar waar het kan met mijn eigen verhaal. Ik heb zelf heel wat van deze beperkende beelden moeten doorbreken van kinds af aan.


Als verhalenverteller kan ik doorgaan tot op hoge leeftijd mits ik gezond blijf. Wijsheid komt met de jaren en om van daaruit als vrouw een rol van betekenis te kunnen blijven vervullen in mijn community maakt mij nu al trots. Daar waar oudere vrouwen, gericht op gezondheid en vitaliteit, hun echte plek innemen in de maatschappij zie ik jonge mensen boven zichzelf uitstijgen vanuit vertrouwen in zichzelf en elkaar. Nog een hele weg te gaan in deze maar er wordt aan gewerkt.
Ik werk eraan om bewust in het onderwijs te blijven en mij niet te laten wegjagen door vernederende opmerkingen over mijn leeftijd en vrouw zijn. Ik leer nog steeds om deze van mij af te laten glijden en dat lukt steeds beter. Maar dat wil niet zeggen dat ik ze niet hoor.